Vadeli mevduat faizi nasıl hesaplanır?
Vadeli mevduatta banka, yatırdığınız anaparaya yıllık brüt faiz uygular ve faizi vade gün sayısına göre orantılar: brüt faiz = anapara × (yıllık faiz ÷ 100) × (vade günü ÷ 365). Örneğin 100.000 TL, %45 yıllık faiz ve 91 gün (3 ay) vadede brüt faiz 100.000 × 0,45 × 91/365 ≈ 11.219 TL olur. Bu tutar basit faizdir; vade dolduğunda faizi anaparaya ekleyip yeniden bağlarsanız (bileşik) getiri zamanla artar.
Stopaj vade uzadıkça neden düşer?
Mevduat faizinden kesilen gelir vergisi stopajı, uzun vadeli birikimi teşvik etmek için vadeye göre kademelidir: 6 aya kadar %17,5, 6 ay–1 yıl %15, 1 yıldan uzun vadede %10 (9 Temmuz 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı). Aynı faiz oranında uzun vade, hem daha düşük stopaj hem daha uzun işleyen faiz nedeniyle net getiriyi yükseltir.
Net getiriyi neler etkiler?
Net getiri; anapara, yıllık faiz oranı, vade süresi ve stopaj diliminin birlikte sonucudur. Bankalar genellikle belirli tutar ve vadelerde promosyon faizi verir; bu yüzden ilan edilen oranı girmeniz önemlidir. Enflasyonun faizden yüksek olduğu dönemlerde nominal getiri artı olsa da reel getiri negatif olabilir; paranızın alım gücündeki değişimi paranın değeri hesaplama aracıyla görebilirsiniz.