Ücretsiz İzin Dilekçesi Örneği

Özel sektörde işverenle anlaşarak, yol ya da doğum sonrası için ücretsiz izin; kamuda aylıksız izin talebinizi doğru dayanakla aşağıda oluşturun.

2026 güncel · İş Kanunu ve 657 s.K.'ya uygun
Kısa cevap

Özel sektörde genel bir ücretsiz izin hakkı yoktur; izin işverenin onayıyla kullanılır. Kanunun tanıdığı hâller: doğum sonrası 6 aya kadar (İş K. m. 74) ve yıllık izne ek 4 güne kadar yol izni (m. 56). Memurlar 657 s.K. m. 108'deki hâllerde aylıksız izin alabilir. Ücretsiz izinde SGK primi yatmaz.

Tek bakışta
Özel sektörİşverenle anlaşmaya bağlı
Doğum sonrası (İş K. m. 74)6 aya kadar, talep hâlinde
Yol izni (İş K. m. 56)Yıllık izne ek 4 güne kadar
Memur (657 s.K. m. 108)Kanunda sayılan hâllerde aylıksız izin
Sigorta primiYatmaz — eksik gün bildirilir
Zorla ücretsiz izinİşçinin yazılı onayı gerekir (m. 22)
01 · BİLGİ

Ücretsiz izin nedir?

Çalışanın ücret almadan, iş sözleşmesi devam ederken işe gelmediği izindir. Bu sürede ücret ve sigorta primi ödenmez.

Kim onaylar?

Özel sektörde işveren; kamuda atamaya yetkili amir. Doğum sonrası izin ve yol izni talep edildiğinde verilmek zorundadır.

Yıllık izinden farkı

Yıllık izin ücretlidir ve kanundan doğar. Hakkınızı görmek için yıllık izin hesaplama aracını kullanın.

Nasıl verilir?

Dilekçeyi imza karşılığı ya da KEP ile verin; onay yazısının bir örneğini mutlaka saklayın.

02 · DİLEKÇE OLUŞTURUCU

İzin türünü seçip bilgilerinizi girin; ücretsiz izin dilekçeniz hazırlanır.

03 · REHBER

Özel sektörde ücretsiz izin nasıl alınır?

İş Kanunu genel bir ücretsiz izin hakkı tanımaz; ücretsiz izin işçinin talebi ve işverenin onayıyla kullanılır. Talebinizi gerekçe, başlangıç tarihi ve süreyle yazılı verin; onay da yazılı olsun. İzin süresince ücret ödenmez, SGK primi yatmaz ve bu günler işveren tarafından eksik gün olarak bildirilir. Kıdem tazminatı hesabında da ücretsiz izin süreleri kural olarak hizmet süresine katılmaz.

Kanunun tanıdığı ücretsiz izinler

  • Doğum sonrası (m. 74): kadın işçiye, isteği hâlinde analık izninin bitiminden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Ayrıntılar için doğum izni dilekçesi.
  • Yol izni (m. 56): yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçireceğini belgeleyen işçiye, gidiş-dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz izin verilir.

İşveren ücretsiz izne zorlayabilir mi?

İşveren, işçiyi rızası olmadan ücretsiz izne çıkaramaz; bu, çalışma koşullarında esaslı değişikliktir ve İş Kanunu m. 22 uyarınca işçinin yazılı kabulü olmadan bağlayıcı değildir. İşçi böyle bir uygulamayı kabul etmezse durumu yazılı bildirmeli; ücreti ödenmeyen işçinin haklı nedenle fesih hakkı doğabilir. Bu durumda alacaklarınızı kıdem tazminatı hesaplama ile görebilirsiniz.

Memurlarda aylıksız izin

Memurların aylıksız izni 657 sayılı Kanun'un 108. maddesinde düzenlenmiştir. Doğum sonrası (memur ve eşi doğum yapan memur için 24 aya kadar), ağır hastalık geçiren yakının bakımı, eşin yurt dışı görevi ve askerlik gibi hâllerde, memurun isteği ve yetkili amirin onayıyla verilir. Dilekçe kurum amirine hitaben yazılır ve gerekçeyi kanıtlayan belge eklenir.

04 · SIKÇA SORULAN SORULAR
Özel sektörde ücretsiz izin hakkı var mı?

4857 sayılı İş Kanunu'nda işçiye genel bir ücretsiz izin hakkı tanınmamıştır; ücretsiz izin işçi ile işverenin anlaşmasıyla kullanılır. Kanunun özel olarak düzenlediği hâller ise doğum sonrası 6 aya kadar ücretsiz izin (m. 74) ve yıllık iznini başka yerde geçirecek işçiye 4 güne kadar ücretsiz yol iznidir (m. 56); bunlar işçinin talebiyle verilir.

İşveren işçiyi zorla ücretsiz izne çıkarabilir mi?

Hayır. İşverenin işçiyi rızası olmadan ücretsiz izne çıkarması çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılır (İş Kanunu m. 22) ve işçinin yazılı onayı olmadan bağlayıcı değildir. Uzun süreli ve tek taraflı ücretsiz izin uygulaması, işçi açısından haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı talebine dayanak olabilir.

Ücretsiz izinde sigorta primi yatar mı?

Hayır. Ücretsiz izin günlerinde ücret ödenmediği için SGK primi de yatırılmaz; işveren bu günleri aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün olarak bildirir. Bu süreler emeklilik için prim gününe sayılmaz. Doğum sonrası ücretsiz izin süreleri için ise koşulları varsa doğum borçlanması yapılabilir.

Doğum sonrası ücretsiz izin ne kadar?

İş Kanunu m. 74'e göre kadın işçiye, isteği hâlinde 16 haftalık analık izninin (çoğul gebelikte 18 hafta) bitiminden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Memurlarda ise doğum sonrası aylıksız izin 24 aya kadardır (657 s.K. m. 108). Ayrıntılar için doğum izni dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Memur ücretsiz (aylıksız) izni nasıl alır?

Memurların aylıksız izni 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesinde sayılan hâllerde, memurun isteği ve atamaya yetkili amirin onayıyla verilir. Dilekçe kurum amirine hitaben yazılır, gerekçe ve süre belirtilir; hâle göre (doğum, hastalık, eşin görevi vb.) belge eklenir.

Kaynaklar

  1. Mevzuat Bilgi Sistemi4857 sayılı İş Kanunum. 56 — yol izni; m. 74 — doğum sonrası ücretsiz izin; m. 22 — esaslı değişiklik
  2. Mevzuat Bilgi Sistemi657 sayılı Devlet Memurları Kanunum. 108 — aylıksız izin

Bu sayfadaki veriler ve oranlar tarihinde güncellenmiştir.

Toplamio Editör Masası tarafından resmî kaynaklara dayanılarak hazırlandı. Yöntemimiz ve veri politikamız

Yasal uyarı: Bu araç ve ürettiği metin yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata ya da kurumunuzun insan kaynakları birimine danışın.